Page content

VO2MAX: wat is het en wat zegt het je?

VO2MAX: wat is het en wat zegt het je?

De VO2MAX is de belangrijkste graadmeter over hoe het met jouw conditie gesteld is. De VO2MAX meet de maximale hoeveelheid zuurstof die je iedere minuut op kan nemen. De VO2MAX, ook wel aangeduid met maximale zuurstofopname is een goede indicator voor de fitheid van het cardiovasculaire (hart) en respiratoire (ademhalings) systeem. Het is een schatting over hoe het lichaam de zuurstof gebruikt om energie te kunnen leveren – en is nauw gerelateerd aan de functionele capaciteit van het hart.

De VO2MAX wordt vaak uitgedrukt in absolute termen, dat houdt in het aantal (mili)liter ingeademde zuurstof per minuut (mL/min). Het is echter beter om de maximale zuurstofopname ook te relateren aan het lichaamsgewicht, (mL/min/kg) zodat deze vergeleken kunnen worden met sporters/atleten onderling (hoewel er geen lineair verband is tussen de VO2MAX en lichaamsgewicht).

Deze parameter wordt uitgedrukt in milliliters ingeademde zuurstof per kilogram lichaamsgewicht (ml/kg/min). De VO2MAX varieert van persoon tot persoon en kan oplopen tot 80 of zelfs 90 mL/kg/min voor goed getrainde duuratleten. VO2MAX waardes van getrainde personen kunnen bijna 2x zo hoog zijn als mensen die niet sporten.

Wat zegt je VO2MAX ?

Voor hardlopers en andere duuratleten geeft je VO2MAX een indicatie over het aerobe uithoudingsvermogen. Oftewel hoe goed het lichaam in staat is om de ingeademde zuurstof om te zetten in energie.

Hoge VO2MAX waardes vereisen een goede samenwerking van de verschillende fysiologische systemen die zorgen voor de aanvoer, het transport, het opnemen, en het gebruik van zuurstof.

Zuurstoftransport systeem

De VO2MAX zegt iets over het functioneren van het hartlongsysteem (cardiorespiratory system), en – zo wordt aangenomen – is de beste indicator voor het bepalen van iemands conditie. Hoe hoger de VO2MAX, hoe efficiënter het lichaam zuurstof gebruikt om energie (in de vorm van beweging) te kunnen leveren.

Theoretisch gezien, hoe meer zuurstof je kunt inademen tijdens zware inspanning,
hoe meer ATP het lichaam kan vrijmaken om inspanning te kunnen leveren. Dit is vaak het geval bij goed-getrainde atleten met hoge VO2MAX waardes.

Wat bepaald mijn VO2MAX?

Hoewel je VO2MAX goed trainbaar is, is het ook afhankelijk van een aantal andere factoren.

Vrouwen zijn over het algemeen minder lang dan mannen en hebben een andere lichaamslengte. Daarnaast verschilt ook lichaamssamenstelling tussen mannen en vrouwen (vrouwen hebben een hoger vetpercentage). En er zijn verschillen in bloedvolume en hemoglobine concentraties

VO2MAX

Door deze verschillen hebben mannen circa een 10 tot 15% hogere VO2MAX dan vrouwen. Ook gewicht heeft invloed; hoe zwaarder je bent (hoe hoger het vetpercentage) hoe lager het maximaal opneembare zuurstofvermogen.

Leeftijd is ook bepalend, hoe ouder je wordt hoe lager de maximale zuurstof opname wordt (Rogers et al, 1990). Gemiddeld daalt de VO2MAX met ongeveer 0.5-1.-% per jaar na het 35e levensjaar. Dit komt door een afname in de maximale hartslag en het maximale slagvolume.

Verder hebben je ‘genen’ ook een belangrijke invloed. Dit heeft niet alleen te maken met of je een man of vrouw bent. Ook je lichaamsbouw is hierin bepalend.

Mensen met relatief meer langzame spiervezels (Type I spiervezels), hebben een hogere mitochondriale inhoud en meer oxidatieve enzymen. Dit zorgt ervoor dat zuurstof beter in het lichaam wordt benut (ten opzichte van snelle Type II spierweefsel). Ook de gezamenlijke functie van het hart en de longen bepalen hoe goed het lichaam in staat is om de zuurstof naar de spieren te transporteren. Zo blijkt dat de aanvoer van zuurstof naar het actieve spierweefsel een beperkende factor is voor de hoogte van de VO2MAX (Saltin en Rowell, 1980).

Zelf je VO2MAX bepalen

Benieuwd naar je eigen maximale zuurstofopname? Het hoeft helemaal niet lastig te zijn om dit te bepalen. Hoewel de ene methode natuurlijk nauwkeuriger is dan de ander, geeft een simpele formule al wel een goede indicatie over hoe het met je conditie gesteld is.

Deense onderzoekers hebben een formule ontwikkeld op basis van de maximale- en rusthartslag. Zo bepaal je jouw eigen VO2MAX door je maximale hartslag te delen door je rusthartslag en dit getal te vermenigvuldigen met 15. In formule vorm: VO2MAX = 15*(HRMAX/HRREST) waar HRMAX de maximale hartslag is, en HRREST de rusthartslag. VO2MAX waardes

Voor hardlopers is het aardig om een schatting te krijgen van de VO2MAX op
basis van de Cooper test. Waarbij binnen 12 minuten een zo lang mogelijk afstand dient te worden afgelegd. Je VO2MAX wordt dan geschat op basis van (d12-505)/45 waarbij d12 de afgelegde afstand (in meters) binnen de 12 minuten is.

De VO2MAX verschilt dus van persoon tot persoon. Voor een groot gedeelte is dit genetisch bepaald, maar doormiddel van training (voornamelijk duurtraining) kan je jouw VO2MAX duidelijk vergroten. Goed getrainde atleten hebben een VO2MAX waarde die 62% hoger is dan die van iemand met een zittend beroep die niet sport (McArdle et al, 2010).

In de bovenstaande tabel zie je wat normale VO2MAX waarden zijn. Deze data zijn verkregen door onderzoek op duizenden individuen van verschillende leeftijd.

Bronvermelding:

Rogers, M.A., Hagber, J.M., Martin, W.H., Ehsani, A.A., en Holloszy, J.O. (1990). Decline in VO2max with aging in master athletes and sedentary men. Journal of Applied Physiology Vol. 68 nl. 2195-2199.

McArdle, W,B., Katch, F,I. ., en Katch, V,L. (2010). Exercise Physiology, nutrition, energy and human performance. Seventh edition.

Saltin, B. en Rowell, L.B. (1980). Functional adaptations to physical activity and inactivity. Federation Proceeding. 39 (5), p. 1506-1513

 

Comment Section

9 reacties op “VO2MAX: wat is het en wat zegt het je?


Door Thieu broens op 21 juni 2016

Ik sport sinds kort in een fitnesscentrum, de apparaten geven steeds aan dat de vo 2 te weinig is, wat zou de oorzaak kunnen zijn?


Door Marco op 12 oktober 2017

Het stuk is inderdaad duidelijk geschreven! Ik lees alleen 10-15% verschil met man en vrouw bij de ‘Deense’ Formule…. Hebben vrouwen dan ook andere hartslagritmes dan mannen?


Door Bas op 10 juni 2018

De beste manier om je vo2max te vergroten, is d.m.v. interval training. Daarnaast moet in het begin gewoon je lichaam wennen aan fysieke inspanning, m.a.w. een basis ontwikkelen. Na verloop van tijd kun je een zekere afstand volhouden. Dan kan je ook met intervaltraining beginnen. Hiermee ontwikkel je je vo2max véél sneller. Daarnaast is krachttraining voor duursporters ook goed, zeker als je het gericht doet, om je spieren te ontwikkelen en sterker te maken. In sommige sporten zelfs essentieel.

Ik ben een fanatieke wieleramateur. Als ik té weinig krachttraining doe, krijg ik last van m’n onderrug bijvoorbeeld. Daarnaast worden je benen ook sterker door te squaten, en pomp je ook weer meer watts.


Door Coby op 29 maart 2017

Wat een goed geschreven stuk, bedankt voor de informatie!


Door Peter op 12 maart 2018

Als 65+ er ben ik vooral ook benieuwd naar de waardes van die leeftijdscategorie.


Door Jan Kamp op 2 mei 2018

Een leerzaam stukje, ik vroeg me al langer af wat VO2max precies betekende op mijn Sporthorloge, maar met VO2max van 32 en een leeftijd van 67 ben ik wel tevreden.


Door Mijk Reinders op 27 juli 2018

Kun je je VO2max ook berekenen als je bètablokkers gebruikt? Of zijn de waardes dan teveel beïnvloed?


Door Niels op 28 juli 2018

Beste Mijk,

Goede vraag. Bij mensen die beta blokkers slikken wordt de hartslag tijdens inspanning lager, hierdoor is het hartslagvolume (het aantal hartslagen per minuut vermenigvuldigd met het slagvolume) dus lager en zal de VO2max lager uitvallen. De waardes zijn dus te veel beïnvloed ten opzichte van mensen die geen beta blokkers slikken. Wat wel kan is het vergelijken over de tijd bij het slikken van beta blokkers.

Plaats een reactie


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.